| In Europese Champions League kwalificeer je je voor Azië |
| Eind mei organiseerde ING de International Business Weeks, met een aantal landendagen, waar werd stilgestaan bij de ontwikkelingen en mogelijkheden van een specifiek land of regio. Zelf was ik aanwezig op de bijeenkomst over Azië. Ondanks dat enkele Aziatische landen in 2009 een daling van het bbp lieten zien, waren de cijfers voor Azië als geheel toch positief, met als toppers China, India en Indonesië. Hiermee was Azië de enige regio die in 2009 groei realiseerde. Ook voor de lange termijn blijven de verwachtingen positief. Een van de sprekers was voormalig EZ-staatssecretaris Frank Heemskerk. Zijn visie is dat grote bedrijven op meer continenten moeten zitten. India, de grootste democratie ter wereld, heeft volgens Heemskerk (zeker op de langere termijn) meer potentie dan China. Met een groei van zeven procent per jaar is de economie van India in 2023 groter dan die van Duitsland en in 2050 passeert India ook de VS. ‘Maar’, zo stelde de volgende spreker, Ton Kraak, ceo van Dieseko (leverancier van funderingsmachines), ‘India is ook het land van grote tegenstellingen. Niet iedere expat krijgt zijn of haar partner enthousiast om een paar jaar in India door te brengen. Bovendien wordt India gehinderd door de bureaucratie’. Voorlopig verwacht Kraak juist meer van China. Ontwikkelingen gaan daar sneller. Zo verhaalde hij over het gemak waarmee een Chinese klant een opdracht plaatste met een grote kans op een omvangrijke vervolgopdracht. ‘En’, merkte hij op, ‘onderschat ook Afrika niet’. Voor groei richt Dieseko zich op de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China) en de ontwikkeling van duurzame energie. Dit sluit aan bij de verwachtingen van ING-econoom Rob Rühl. De groei in Europa is de komende jaren beperkt, omdat overheden hun begrotingen op orde moeten brengen. In welke landen moet je dan wel zijn? De deelnemers aan deze bijeenkomst waren het daar wel over eens, dat zijn China, Turkije en India. Wel werd nog opgemerkt dat China een vergrijzend land is en dus op de lange termijn toch wordt ingehaald door India. In mijn column in het voorgaande nummer van Link schreef ik over duurzaam ondernemen. Een van de deelnemers merkte op dat duurzaam en ‘verantwoording’ ook internationaal geen concurrentienadeel zijn. ‘Groen’ is sales en een opportunity. Hij zou een project in Indonesië niet hebben gekregen als dat niet ‘cradle-to-cradle’ was aangeboden. Toch moeten wij Europa niet vergeten. Inclusief Oost-Europa omvat de Europese markt 500 miljoen consumenten met een hoge koopkracht. Meespelen in deze Champions League kwalificeert je voor het ondernemen in de Aziatische regio. En als je wilt groeien, is dat gemakkelijker in een grote markt dan enkel de Nederlandse markt met slechts zestien miljoen mensen. Of, zoals een collega zegt: ‘Internationaal ondernemen is moeilijker, maar ook leuker.’ Bert Woltheus Sectormanager Industrie, ING Retail, Business Bank |